Online kansen voor lokale politici

Voor lokale politici is er nog een wereld te winnen met de inzet van sociale media. Twitter, Hyves en een weblog zijn bij uitstek geschikt om echt contact met de kiezers te hebben. Adviesbureau Politiek Online heeft de e-activiteiten van alle lokale politici in kaart gebracht en met elkaar verbonden. Uitkomst is website Volgdeverkiezingen.nl, waar per gemeente de kiezer in één oogopslag alle politieke én sociale communicatie van (kandidaat)raadsleden kan bekijken.

Zelf heb ik een bloedhekel aan twitteren. Al dat gekwetter van mensen met klaarblijkelijk te veel tijd. Waarom moet iedereen weten dat ze de auto uitstappen en, even later, in de rij staan voor de kassa van de schouwburg? Alleen voor onze twitterende Maxime Verhagen kan ik begrip opbrengen: een Nederlands minister van buitenlandse zaken moet immers vooral veel wachten.
Aan de andere kant moet ik toegeven dat social media mooie effecten geven. Zo maakte Barack Obama tijdens zijn verkiezingscampagne voor het presidentschap van de VS prachtig gebruik van sociale netwerken. Via YouTube, Twitter en iPhone hielden zijn aanhangers elkaar op de hoogte van campagneactiviteiten, ook bracht Barack op deze manier het grootste verkiezingsbudget ooit bijeen én maakte hij miljoenen vrijwilligers enthousiast. En in Iran organiseert de oppositie massademonstraties, waar het gewelddadige regime nauwelijks antwoord op weet. Via Twitter.
Bij ons viel premier Balkenende pijnlijk door de mand in het Kamerdebat over het Irak-rapport, door Twitter. Aanvankelijk wilde hij met de kennis van nu het in de toekomst opnieuw fout doen, een dag later juist weer niet. Hij probeerde ons, burgers, duidelijk te maken dat hier absoluut geen sprake was van politiek gedraai. Maar nog tijdens het debat werden tweets van Kamerleden voorgelezen, waaruit bleek dat de PvdA-top een dag lang onze stijfkoppige premier had zitten bashen. Net zolang tot hij van standpunt was veranderd.

Eén oogopslag
Er liggen dus kansen online. Voor de politicus, om via sociale media in contact te komen met zijn of haar kiezers. Voor ons burgers, om via tweets, Hyves, blogs en dergelijke te kunnen volgen wat onze volksvertegenwoordigers zoal uitvreten. Nog mooier is het om alles tegelijkertijd in de gaten te kunnen houden. Want internet is groot en zonder goede hulpmiddelen verdwaal je alsnog.
De website Volgdeverkiezingen.nl van adviesbureau Politiek Online is zo’n fraai hulpmiddel, gericht op de lokale politiek. Volgdeverkiezingen.nl is de eerste site in Nederland die van elke gemeente al ‘t politieke nieuws, alle politieke twitteraars en alle bloggers in beeld brengt. Per gemeente, in één oogopslag.
De website is speciaal voor de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart gemaakt, vertelt managing partner van Politiek Online, Jonneke Stans. “Wij hebben voor Volgdeverkiezingen.nl alle gemeenten in kaart gebracht. In onze database staan meer dan 13.000 personen die betrokken zijn bij de lokale politiek, waarvan 9000 raadsleden en bijna 1500 kandidaat-raadsleden. Dat was natuurlijk een heel karwei. Niet alleen omdat het handmatig moest worden ingevoerd, ook omdat veel politieke partijen hun lokale online-organisatie niet op orde hebben. Zo zijn contactgegevens, wie er namens hen in de gemeenteraad zitten en wat ze daar doen vaak niet of moeilijk op lokale sites te vinden. En dat zijn dan allemaal partijen die zeggen midden in de samenleving te staan.”
Volgens Stans maakt nog slechts een kleine minderheid van de Nederlandse gemeenteraadsleden gebruik van social media. “We hebben zo’n 2000 raadsleden gevonden. Ook volgen we momenteel 1498 wethouders, 230 burgemeesters, 30 weblogs en één griffier. Twitter wordt door ruim 1500 lokale politici gebruikt. Opvallend is ook dat lokale politici sociale media meestal reactief inzetten. Ze geven hun commentaar op nieuws dat eerder in de kranten heeft gestaan, terwijl je bij landelijke politici ziet dat gevestigde media berichten van Twitter of blogs overnemen. Dat gebeurt lokaal nog heel weinig.”

Aanstekelijk
Doel van Volgdeverkiezingen.nl is volgens Stans om de gemeentepolitiek doorzichtiger voor de burger te maken. “Daarnaast willen we de wisselwerking onderzoeken tussen traditionele media en sociale media. Daarom hebben we niet alleen onderzocht wat de sociale media-activiteiten van alle gemeenteraadsleden zijn, maar ook welke nieuwsbronnen berichten over hun gemeente. Ook het politieke nieuws uit een gemeente staat dus op onze site. Zo kun je goed zien hoe de verschillende media in elkaar grijpen en op welke manier politieke discussies zich ontwikkelen. Zonder dat je als geïnteresseerde burger eindeloos moet gaan zoeken op allerlei verschillende websites.”
En het moet gezegd, het werkt aanstekelijk om even op de site te kijken. Om te beginnen valt direct de Top 10 op van meest actieve gemeenten en twitteraars. Veel grote steden natuurlijk, maar ook Enkhuizen waar twee gemeenteraadsleden en twee wethouders gezamenlijk hebben gezorgd voor een fraaie Top 10-vermelding. De gemeente Den Haag spant echter de kroon, daar twitteren niet minder dan 45 (kandidaats)raadsleden. Ze reageren op twitterberichten van kiezers en op elkaar. Maar niet in elke gemeente zijn politici zó actief. Stans: “Je ziet zelden één politieke twitteraar in een gemeente. Het zijn er óf nul óf een aantal. Want als iemand eenmaal begint, volgen anderen snel. En steevast reageert dan ook bijna altijd een wethouder uit het college, die vanuit B&W meetwittert.”

Ik stap nu uit de trein!
Maar wat moeten we als geïnteresseerde burger met rondgetwitterde informatie van bijvoorbeeld Enkhuizer raadslid Stella Quasten van Lijst Quasten, die ons op begin februari laat weten haar ijskast te hebben uitgesopt? “Er zijn inderdaad veel raadsleden die het laten bij het feit dat ze net zijn uitgestapt uit de trein, nu koffie drinken of hun computer uitzetten. Dat zijn niet de manieren om met moderne media het politieke debat aan te gaan. Maar er zijn ook lokale politici zoals Robbert Baruch of Lodewijk Asscher die via Twitter echt contact met hun kiezers weten te maken. Zij reageren goed op vragen die worden gesteld, debatteren met politieke tegenstanders en durven openlijk te spelen met politieke discussies.”
Echter, ook na bezoek van Baruchs website blijf je een wat naargeestig, narcistisch gevoel overhouden. Baruch is PvdA’er, ex-statenlid van Zuid-Holland en ex-bestuurder van de Rotterdamse deelgemeente Feijenoord. Zijn weblogs zijn prima en erg inhoudelijk. Maar dat gekwetter! Femke Halsema laat weten een stoombad te nemen, en Robbert zelf heeft veel pijn na voor het eerst in 25 jaar weer te hebben gecricket. Om dit allemaal te volgen, moet je wel een onderdanige dweper zijn of heel graag een politicus als Vriend willen.
Toch ook veel politieke tweets, van 140 tekens, over pensioenen en verzekeraars. Ze blijven wel steken in kretologie, vergelijkbaar met een gemiddeld NOS-lijsttrekkersdebat.
Robbert Baruch ziet dit anders: “Voor mij maken twitteren en bloggen onderdeel uit van de democratie. Democratie betekent uitleggen waar je als politicus mee bezig bent, in permanente dialoog met je omgeving en met alle mogelijke moderne communicatiemiddelen. Ik vind dat volksvertegenwoordigers en bestuurders in directe dialoog horen te staan, ze moeten zich beschikbaar houden voor contact. Twitteren maakt daar slechts een klein deel van uit, het gaat vooral om de insteek. Die is belangrijker dan de technieken die je gebruikt. Ik zie helaas politieke twitteraars die in het dagelijks leven volstrekt autist zijn, maar in verkiezingstijd opeens enorm ‘communicatief’ worden. Dat vind ik niet de permanente dialoog waar de moderne burger recht op heeft.”

Zon uit je achterste
“Twitteren is niet van belang omdat de social media zo nodig een boost moeten krijgen of om de communicatieindustrie te bevorderen. Social media kunnen bijdragen aan het oplossen van de crisis in de politiek. Er is een enorme behoefte aan communicatie tussen overheid en burger. Mensen zijn ontevreden over de overheid, hebben niet het gevoel dat ze er zelf deel van uitmaken. Overheden en politieke bestuurders moeten het besef laten doordingen dat ze werken vóór de burger, voor de maatschappij”, aldus de politicus.
“Twitter, Hyves en blogs kunnen daarbij helpen. Je krijgt altijd reactie, en zo kun je als politicus of bestuurder in de gaten houden of je wel met relevante zaken bezig bent. Want je wordt als politicus overvoerd met ambtelijke rapporten en nota’s. En omringd door mensen die doen alsof altijd de zon uit je achterste schijnt. Je moet daarom als politicus je eigen publieke agenda goed neerzetten en stevig bewaken.”

Tekst Aart Verschuur

www.volgdeverkiezingen.nl
www.politiekonline.nl
www.robbertbaruch.nl
www.twitter.com/RaadVenlo
www.volgonline.nl